ریشه ضرب المثل ” چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی “

ریشه ضرب المثل ” چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی “ ...
۱۳۹۸/۰۷/۰۷ هنر

کلیدواژه ها:#ازدواج، #اشک، #تاریخ، #خان، #خواستگاری، #خوشحال، #دربار، #قتل، #مسلمان، #مصر، #موسی، #هند، #چرا_عاقل_کند_کاری_که_باز_آرد_پشیمانی، #کنون

معنی ضرب المثل چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی
۱- عاقل کاری را که پشیمانی به بار می آورد انجام نمی دهد.
۲- در مورد افرادی به کار می‌رود که قبل از انجام امور ، جوانب گوناگون آن را در نظر نمی‌گیرند و عمل و رفتار آنها براساس تعقل و دوراندیشی نیست و سرانجام دچار پشیمانی و حسرت می‌شوند.
۳- در مورد افرادی بکار میرود که از انجام کاری و عاقبت آن میترسند و سعی میکنند که به سمت انجام آن کار نروند.
۴- انسان دانا کاری را انجام نمی دهد که بعدها از انجام آن پشیمان گردد.
ریشه ضرب المثل چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی
در مورد ریشه این ضرب المثل آورده اند که اورنگ زیب در قرن ۱۷میلادی پادشاه هند بود و دختر بسیار زیبا و شاعر داشت که مخفی تخلص می کرد و این شعر او نسبتا معروف است!
در سخن مخفی شدم ، مانند بو در برگ گل
هر که دارد میل من ، گو در سخن بیند مرا
مخفی علیرغم خواستگارهای زیاد ازدواج نمی کرد ، چون عاشق یکی از کاتبین در بار به نام عاقل خان شده بود. هرچه پدرش اصرار می کرد ، مخفی قبول نمی کرد و می گفت دوست دارم پیش شما بمانم. جاسوسان به اورنگ زیب اطلاع دادند که مخفی عاشق عاقل خان شده. واضح است که یک کاتب معمولی دربار جرات حرف زدن با دختر پاشاه را هم به زور داشته چه رسد به عاشق شدن و خواستگاری کردن.
اورنگ زیب این حرفها را باور نکرد و برای مطمئن شدن تدبیری اندیشد و گفت روزها رفت و آمد در کاخ زیاد است. کاتبین شب ها به کاخ بیایند و گزارشات و تاریخ را بنویسند تا خودش ملاقات مخفی و عاقل را در تاریکی ببیند. یکی از دوستان عاقل به وی هشدار داد که برنامه ای برای به تله انداختن اوست و از آنجایی که عاقل خان علاقه ای به مخفی نداشت؛ از روز شروع نوشتن ، که یک هفته بود عاقل خان خود را به بیماری زد و از رفتن به کاخ در شب اجتناب کرد. مخفی چند شب منتظر ماند ، ولی از عاقل خبری نشد تا این که این نیم بیت را برای او فرستاد:
شنیدم که ترک منزل کرد عاقل خان به نادانی
و عاقل در جواب او نوشت:
چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی؟
شعر ضرب المثل چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی
کسی بر عقل ودین حرمت نداشت از روی نادانی
ســــزایش حســرت واندوه وتشـــویش و پریشانی
خــدا داده بهر کس دانش وعقـــل وخـــرد تا آنک
نســـازد خویش را در بنــد حکم ظالم و جــانی
هـر آن آزاده انسانی که قــــدر حـــریت داند
نمی خواهد که باشـــد در قفس یا کنج زندانی
عـــُدوّیِ تو که قصد دین ودنیای ترا دارد
نمی باید که دشمن را بفـرق خویش بنشـانی
کسی دستور قتل وحکم تاراج تو صادر کرد
سـزاورت نباشد تا بحکمش سر بجنــــبانی
به فرعـــون و خـــدایان دروغین لا بگو هر وقت !
همان طوریکه نه گفت بر زبان موسی ابن عمرانی
به تیر دشمـــنان ، قلب برادر را مکن پرخــون
« چـرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمــــانی »
یتیـــم ِبینـــوا را هیچ کس هر گز نرنجـاند
تو ناکس گر نباشی هیچـــگاه آنرا نرنجانی
نباشی آدمی گرچشم مظلومی کنی پر اشک
اگر خوشحال نمودی دردمندی را تو انسانی
به مصر و شام و برما وفلسطین جوی خون جاریست
نبـــــاشد بـــی تفـــــاوت بودنت شـــــرط مسلمـــانی
عـــراق مهـد تمـــدن بود و وقتی مرکز اسلام
کنون جولانگـــهی اشغالگران قاتل و جــــانی
ز شام وطفلکان بی پناه وخلق مظلـــومش
جهــــان را لکۀ عار سیاه باشد به پیشانی
به برما آتش نمـرود باشــد مشتعل اکنون
و سوزانند اطفـــال وزنان و پیر مــردانی
بمصر بار دگر فـــرعون وهامان بلعم باعور
دهند فـــــرمان قتل هر مسلمان را به آســانی
صدای طبل جنگ بر ملک ما از دیر بالا است
سر اسر انفجار وانتحـــــار وقتــــل و ویرانـــی
دوتا همسایۀ ای ما چون دو گرگ گرسنه دائم
بملک ما شبیخون می زنند چون نیست چوپانی
اگر خدمتگذار دین ومردم ، در زمین باشی
باوج آسمــــان آخـــر تو بال و پر بیفشـــانی
« عزیزی » از رۀ دین وخـــرد غافل مشو هر گز
وگرنه در حصـــار جهـــل وحیرت بند می مانی
محمد عزیز عزیزی
--- ---
...

ادامه در منبع لینک »

موارد مشابه بر اساس تراکم کلیدواژه
امام حسين(ع) در نگاه سياستمداران و نويسندگان بزرگ خارجي ...
1host2u.ir ۱۳۹۵/۰۷/۱۹ فرهنگ
امام حسین(ع) در نگاه سیاستمداران و نویسندگان بزرگ خارجی حسین (ع)، شهید راه دین و آزادگى است. نه تنها شیعه باید به نام حسین (ع) ببالد، بلکه تمام آزادم...ادامه مطلب»

نسل‌کشی ارمنی‌ها توسط امپراتوری عثمانی ...
parseed.ir 24/04/1915 تاریخ
نسل‌کشی ارمنی‌ها (به ارمنی:Հայոց Ցեղասպանություն، به ترکی استانبولی:Ermeni Soykırımı) که گاهی با عناوین دیگری چون هولوکاست ارامنه، کشتار ارامنه و نیز ...ادامه مطلب»

معشوق فرح پهلوی چه کسی بود؟ ...
afkarnews.ir ۱۳۹۲/۱۲/۲۵ مردم
به گزارش افکارنیوز،‌ احمد‌علی مسعود انصاری پسر خاله فرح پهلوی بعد از ازدواج فرح با محمد رضا شاه به دربار نزدیک شد و حتی با شاه بعد از فرار از ایران و ...ادامه مطلب»

سعودی هاو تلاش برای احیای آبروی از‌دست رفته ...
irinn.ir ۱۳۹۳/۰۹/۰۲ سیاست
این روزها سیاستمداران ریاض دست به ابتکار عمل و اقدامات جدیدی می‌زنند که هدف اصلی آن را باید احیای هژمونی منطقه‌ای این کشور عنوان کرد. این تحرکات در س...ادامه مطلب»

شاه برای طلاق ثریا چقدر مهریه پرداخت؟ +تصاویر...
payeshonline.com 05/04/1958 تاریخ
سایت خبری «پایش»: در روز شنبه ۱۶ فروردین ۱۳۳۷ هجری شمسی محمدرضا پهلوی، آخرین شاه ایران پس از هفت سال زندگی مشترک، اسناد طلاق ثریا اسفندیاری بختیاری هم...ادامه مطلب»


EOF